رویداد۲۴ طرحی که در مجلس یازدهم برای محدودیت در فضای مجازی اعلام وصول شد، طرح صیانت از کابران در فضای مجازی مشهور است که اصولگرایان ایران در حال تصویب آن هستند. این طرح تا کنون به صورت رسمی منتشر نشده، اما برخی نمایندگان آن را به رسانهها دادهاند و مشخص نیست این نوشته همان طرحی است که تصویب شده یا چیزهایی دیگری به آن اضافه شده است.
طرح جدید مجلس، نمونه بارها اصلاح شده همان طرح صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی و سامان دهی پیام رسانهای اجتماعی است که مسدود کردن شبکههای مجازی خارجی را در دستور داشت. این طرح با عنوان «طرح حمایت از حقوق کاربران و خدمات پایه کاربردی فضای مجازی» شناخته میشود.
انتقاد از تصویب این طرح باعث شد نمایندگان از بررسی آن عقب نشینی کنند و در حالی که گفته میشد این طرح از دستور کار صحن علنی خارج شده بود، این بار طراحان طرح تصمیم گرفتند با تنظیم درخواستی تازه بررسی آن را به کمیسیون تخصصی ارجاع دهند.
در دستور کار جلسه علنی هفته پیش مجلس مشخص شد که برخی نمایندگان در خصوص رسیدگی به این طرح، خواستار اجرای اصل ۸۵ قانون اساسی شدند. نهایتاً نمایندگان مجلس شورای اسلامی در جلسه علنی چهارشنبه ۶ مرداد ۱۴۰۰ مجلس با بررسی طرح ساماندهی فضای مجازی طبق اصل ۸۵ قانون اساسی موافقت کردند.
مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی در اطلاعیهای، توضیحاتی درباره نحوه بررسی طرح صیانت از فضای مجازی در همین راستا ارائه کرد و نوشت: در شرح این مصوبه قابل ذکر است، آنچه که به تصویب رسیده، فقط تعیین «نحوه بررسی طرح» در مجلس است که به اشتباه در بعضی از خبرگزاریها به عنوان «تصویب طرح فضای مجازی» انعکاس پیدا کرده است.
متن کامل آخرین ویرایش طرح صیانت
طرح نظام تنظیم مقررات خدمات فضای مجازی
(نسخه مشترک ۱۴۰۰/۱۰/۰۵)
(ویرایش ۰۹ بهمن ۱۴۰۰)
فصل اول: تعاریف
ماده ۱- اصطلاحات و عبارات بهکاررفته در این قانون دارای معانی زیر است:
الف) خدمات شبکه ملی: مجموعه خدماتی که تحت عنوان خدمات شبکه ملی اطلاعات به تصویب شورای عالی فضای مجازی رسیده است.
ب) خدمات فضای مجازی: خدماتی که از طریق زیرساختهای ارتباطی و اطلاعاتی ارائه میشود و شامل مواردی از قبیل تبادل محتوای الکترونیکی، داده یا اطلاعات و یا انجام تراکنشهای الکترونیکی است.
تبصره- تعریف شورای عالی فضای مجازی از خدمات فضای مجازی نیز مبنای این قانون است.
پ) خدمات فضای مجازی داخلی: خدمات فضای مجازی که بیش از پنجاهدرصد مالکیت ارئه دهنده آن متعلق به اشخاص ایرانی بوده و میزبانی کاربران داخلی در آن صرفاً در داخل کشور انجام شود و فعالیت آن در چهارچوب قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران باشد.
ت) خدمات فضای مجازی خارجی: خدمات فضای مجازی که داخلی نیستند.
ث) خدمات فضای مجازی دارای مجوز: آن دسته از خدمات فضای مجازی که مجوزهای لازم برای فعالیت خود را از تنظیمگران مرتبط با حیطه فعالیت خود اخذ کرده اند.
ج) گذرگاههای مرزی: مجموعه نقاط اتصال شبکه ارتباطی خارج از کشور به داخل و بالعکس که از طریق آنها تبادل داده جریان مییابد.
چ) دستگاه اجرایی: عبارت است از دستگاهها و نهادهای موضوع، ماده (۵) قانون خدمات کشوری مصوب ۱۳۸۶، ماده (۱) قانون احکام دائمی برنامههای توسعه کشور مصوب ۱۳۹۵، ماده (۲۹) قانون برنامه ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۹۵، بند (د) ماده (۱) قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب ۱۳۸۸، ماده (۱) قانون چگونگی اداره مناطق آزاد تجاری–صنعتی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۷۲، ماده (۱) قانون تشکیل و اداره مناطق ویژه اقتصادی جمهوری اسلامی ایران مصوب ۱۳۸۴ به همراه تمامی اصلاحات و الحاقات بعدی این قوانین.
ح) شورا: شورای عالی فضای مجازی
خ) کمیسیون عالی: کمیسیون عالی تنظیم مقررات فضای مجازی که براساس مصوبه جلسه هشتم شورای عالی فضای مجازی ایجاد شده است و جهت تنظیم سیاستها، نظارت، هدایت، هماهنگی و تصویب مقررات و آییننامههای کلان و ایجاد هماهنگی و نظارت بر عملکرد تنظیم گران در همه ابعاد فضای مجازی، به عنوان تنظیم گرِ تنظیمگران فضای مجازی تعیین میشود.
د) تنظیمگری: هرگونه تدبیر و اقدام حاکمیتی که به موجب قانون و به منظور ۱) تسهیل، توسعه یا ساماندهی فعالیت کنشگران یک زیست بوم، یا ۲) نظارت بر حسن ایفای مسئولیتها و تعهدات یا ۳) اعمال ضمانت اجراهای مقرراتی بر تخلفات آنها اتخاذ میگردد.
ذ) تنظیمگر: نهادی که به موجب قانون همه یا بخشی از امور تنظیمگری را بر عهده دارد.
ر) مقامات: مقامات موضوع ماده ۷۱ قانون خدمات کشوری و همطرازان آنها.
فصل دوم: نظام تنظیم مقررات
ماده ۲- کمیسیون عالی علاوه بر تکالیف محوله از سوی شورا، دارای وظایف و اختیارات ذیل است:
الف- تعیین یا ایجاد تنظیمگران جدید پس از تصویب شورا
ب- اصلاح ماموریت تنظیمگران با تصویب شورا و پیشنهاد اساسنامه جهت تصویب توسط هیات وزیران
تبصره- اصلاح ماموریت، ادغام یا حذف تنظیمگرانی که بر اساس قانون تشکیل شدهاند از طریق مجلس شورای اسلامی قابل انجام است.
پ- تصویب شرح وظایف تنظیمگران شامل محدوده ماموریت، دستگاههای همکار، ضوابط تشکیل جلسات و فرآیند تصمیمگیری به پیشنهاد همان تنظیمگر
ت- اختصاص صلاحیت موقت تنظیمگری به تنظیمگران موجود تا پیش از ایجاد تنظیمگر مقتضی
ث- مرجع حل اختلاف میان تنظیمگران فضای مجازی و همچنین، بررسی و تصمیمگیری در خصوص اعتراضات وارده به مصوبات تنظیمگران
ج- تهیه و تصویب ضوابط مدیریت ترافیک داخلی و خارجی فضای مجازی کشور
چ- تصویب الزامات کلان صدور مجوز برای هر گونه فعالیت و کسب و کار در فضای مجازی شامل محتوا (اعم از داده، متن، صوت و تصویر)، خدمات و زیرساختهای ارتباطی و زیرساختهای اطلاعاتی شامل و نه محدود به صلاحیتهای فنی، تخصصی، حرفهای و امنیتی به پیشنهاد تنظیمگران
ح- تصویب ضوابط تشویق تولیدکنندگان داخلی و خارجی تجهیزات الکترونیکی هوشمند به حمایت از خدمات فضای مجازی داخلی به پیشنهاد تنظیمگران با استفاده از ابزارهای قانونی نظیر حقوق ورودی
خ- پیشنهاد قوانین مورد نیاز کشور در حوزه مسائل فضای مجازی به دولت جهت تصویب در مجلس شورای اسلامی
د- تعریف کلانداده و دادههای حساس و حیاتی و تصویب این تعاریف در شورا به همراه تدوین ضوابط و مقررات مرتبط با حکمرانی دادههای کاربران ایرانی
ذ- تهیه و تصویب ضوابط ایجاد، توسعه و بهرهبرداری دستگاههای اجرایی از خدمات فضای مجازی اختصاصی یا خدمات شبکه ملی اختصاصی
ر- پایش و حفاظت از وضعیت رقابتی بازار خدمات فضای مجازی با استفاده از ظرفیتهای قانون اجرای اصل ۴۴ قانون اساسی
ز- تهیه معماری کلان تنظیمگری فضای مجازی با نظر به جایگاه و مسئولیتهای هر یک از تنظیمگران جهت تصویب در شورا
ژ- رصد و پایش اجرای این قانون و همچنین تعیین استانداردها و شاخصهای کلان اهداف آن
س- استفاده از ظرفیت تشکلهای بخش خصوصی و تشکلهای مردمی در تدوین مقررات حوزهها و موضوعاتی که فاقد تنظیم گر مشخص است
تبصره ۱- رئیس مرکز ملی موظف است جلسات کمیسیون عالی را حداقل به صورت ماهانه یا با درخواست مکتوب حداقل سه نفر از اعضاء تشکیل دهد. مصوبات کمیسیون عالی توسط رئیس مرکز ملی فضای مجازی ابلاغ میشود.
تبصره ۲- مصوبات کمیسیون عالی و تنظیمگران قابل شکایت و رسیدگی در دیوان عدالت اداری است.
تبصره ۳- کمیسیون عالی سازوکار مشارکت تشکلهای بخش خصوصی و تشکلهای مردمی و اخذ نظرات ذینفعان فضای مجازی در تدوین و نهایی سازی مصوبات تنظیم گران را فراهم نماید.
تبصره ۴- دبیرخانه کمیسیون عالی در مرکز ملی فضای مجازی تشکیل میشود.
ماده ۳- تنظیمگران در قلمرو فعالیت خود وظایف و اختیارات ذیل را در چارچوب مصوبات شورا، قوانین کشور و مصوبات کمیسیون عالی بر عهده دارند:
الف- صدور مجوز فعالیت و بهرهبرداری خدمات فضای مجازی
تبصره- در تدوین ضوابط و الزامات فعالیت ارائهدهندگان خدمات فضای مجازی، تضمین حقوق کاربران مصرح در ماده ۱۵ الزامی است.
ب- تهیه و تصویب ضوابط و مقررات فعالیت خدمات فضای مجازی
پ- تصویب و ابلاغ تعرفهها و نرخ خدمات در راستای شکل گیری رقابت سالم و تداوم ارائه خدمات و رشد کیفی آنها
ت- اعمال جریمه در موارد تخطی ارائه دهندگان خدمات از ضوابط و مقررات مصوب پس از طی مراحل قانونی
تبصره- جدول مصادیق تخلفات و ضمانت اجرای متناظر با آنها، براساس قوانین مصوب و یا در چارچوب ماده ۱۸ این قانون، به پیشنهاد تنظیمگر به تصویب کمیسیون عالی خواهد رسید.
ث- تدوین و پیشنهاد ضوابط فنی و اجرایی و نظامهای کنترل کیفی مربوط به قلمرو تنظیمگری به کمیسیون عالی جهت تصویب
ج- تدوین دستورالعمل نحوه رسیدگی به شکایات ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی جهت تصویب در کمیسیون عالی
چ- نظارت بر عملکرد ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی در چارچوب ضوابط مصوب و مفاد مجوزهای صادرشده
تبصره ۱- سایر دستگاههای اجرایی صرفا از طریق تنظیمگران ضوابط خود را به ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی ابلاغ میکنند.
تبصره ۲- کلیه مصوبات موضوع این ماده باید به کمیسیون عالی فرستاده شود. کمیسیون عالی موظف است مصوبات ارسال شده را ظرف مدت دو هفته از تاریخ وصول از نظر انطباق با مصوبات شورا و کمیسیون عالی مورد بررسی قرار دهد و چنانچه آن را مغایر هر یک از این موارد تشخیص دهد جهت اصلاح به تنظیم گر عودت دهد. در غیر این صورت مصوبه قابل اجراست.
تبصره ۳- کمیسیون عالی و کلیه تنظیمگران موظفند که مصوبات خود را در روزنامه رسمی به ثبت برسانند. نسخه منتشره در این روزنامه ملاک عمل خواهد بود.
ماده ۴- تنظیم گران موظفند تمهیدات لازم برای دستیابی به اهداف ذیل را، در قلمرو فعالیت خود و بر اساس وظایف و اختیارات مشخص شده در ماده (۳) همین قانون، فراهم آورند:
الف- حمایت از برنامههای فرهنگسازی و آموزش سواد فضای مجازی به کاربران
ب- حمایت از تولید و انتشار محتوای بومی مبتنی بر فرهنگ ایرانی- اسلامی
پ- فراهمسازی خدمات سالم بویژه برای کودکان و نوجوانان
ت- حمایت از فراهمسازی خدمات ویژه اقشار توانیاب و آسیبپذیر
ث- نظارت و گزارشدهی مردمی بر خدمات فضای مجازی
ج- حمایت از مهاجرت تولیدکنندگان محتوا به خدمات فضای مجازی داخلی دارای مجوز
چ- مزیتبخشی به تولید و مصرف ترافیک داخلی در برابر ترافیک بینالملل
ماده ۵- در جهت تسهیل ایجاد و راه اندازی خدمات و کسب و کارهای فضای مجازی، تنظیمگران موظفند ضمن اعلام عمومی شرایط مورد نیاز جهت ثبت یا دریافت مجوز، فرآیند صدور مجوز را از طریق درگاه ملی صدور مجوزهای کشور (موضوع بند (۲۲) ماده ۱ قانون اجرای سیاستهای کلی اصل چهل و چهارم (۴۴) قانون اساسی اصلاحی ۱۳۹۹) انجام دهند.
تبصره - فعالیت خدمات موضوع بند د ماده ۲ این قانون، علاوه بر ثبت در درگاه ملی صدور مجوزهای کشور مستلزم اخذ مجوز و معرفی نماینده قانونی است.
فصل سوم: الزامات دستگاههای اجرایی
ماده ۶- «شورای عالی فناوری اطلاعات» موضوع ماده ۴ قانون وظایف و اختیارات وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مصوب ۱۳۸۲ به «شورای اجرایی تحول دیجیتال» تغییر نام یافته و کلیه وظایف آن صرفا در چارچوب مصوبات شورایعالی و در سطح قوه مجریه خواهد بود. همچنین عبارت «در چارچوب مصوبات شورایعالی فضای مجازی» به انتهای بندهای الف، ب، ج، ح، د، و، ط، ی، ک، ل، م، ن و س ماده ۳ آن اضافه میشود.
ماده ۷- دستگاههای اجرایی که شرح وظایف آنها مغایر با احکام صادره مقام معظم رهبری در خصوص شورا و مرکز ملی فضای مجازی است، موظف به بازنویسی شرح وظایف خود هستند. شرح وظایف جدید پس از اعلام نظرشورای عالی فضای مجازی و طی مراحل قانونی لازم الاجراست. سازمان امور استخدامی کشور موظف به بازنگری ساختاری دستگاههای موضوع این ماده میباشد.
تبصره: تشخیص مغایرت و اعلام آن به دستگاههای ذیربط بر عهده مرکز ملی فضای مجازی است. اصلاح ماموریت، ادغام یا حذف دستگاههایی که براساس قانون تشکیل شدهاند از طریق مجلس شورای اسلامی انجام میشود.
ماده ۸- اجرای موارد ذیل برای دستگاههای اجرایی الزامی است:
الف- وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات موظف است نسبت به ایجاد خدمات شبکه ملی مورد نیاز کشور، با اولویت استفاده از ظرفیت بخش خصوصی داخلی از طریق منابع در نظر گرفته شده در فصل ۵ اقدام نماید. مصادیق خدمات شبکه ملی موضوع این ماده توسط کمیسیون عالی تعیین میشود.
ب- هر گونه استفاده دستگاههای اجرایی و مقامات از خدمات فضای مجازی خارجی و تبلیغ در آنها ممنوع است، مگر در مواردی که به موجب قانون، مصوبه شورا یا کمیسیون عالی مجاز شمرده میشود.
پ- دستگاههای اجرایی موظفند طبق مصوبات کمیسیون عالی، خدمات عمومی و دولت الکترونیکی خود را بر بستر خدمات فضای مجازی داخلی دارای مجوز ارائه نمایند. ارائه خدمات الکترونیکی دستگاههای اجرایی در خدمات فضای مجازی خارجی دارای مجوز منوط به تایید کمیسیون عالی است.
ت- هرگونه تبلیغ، ترویج و اشاعه خدمات فضای مجازی فاقد مجوز از طریق صداوسیما، رسانههای دولتی، رسانههایی که به نحوی از انحاء از بودجه عمومی استفاده میکنند و دستگاههای اجرایی ممنوع است.
ث- ارائه هرگونه خدمات مالی، بانکی و پرداخت در خدمات فضای مجازی فاقد مجوز بطور مستقیم یا غیرمستقیم ممنوع است.
تبصره: دستورالعمل مربوط به این بند ظرف حداکثر چهار ماه از تاریخ ابلاغ این قانون، توسط بانک مرکزی تهیه و ابلاغ میشود.
ج- مقررات، آییننامهها و دستورالعملهای مربوط به بیمه، مالیات، تبلیغات و مالکیت فکری ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی داخلی میبایست متناسب با اقتضائات این فضا و در چارچوب مصوبات شورا و کمیسیون عالی، ظرف مدت ۹ ماه پس از ابلاغ این قانون توسط دستگاههای متولی موضوع بازنویسی شوند. بازنویسی دیگر مقررات، آییننامهها و دستورالعملهای تسهیل کننده فعالیت ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی داخلی که توسط کمیسیون عالی تعیین میشوند نیز برای دستگاه مربوطه الزامی است.
چ- وزارت امور اقتصادی و دارایی موظف است ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ این قانون ضوابط و دستورالعملهای پذیرش سهام شرکتهای ارائه دهنده خدمات فضای مجازی و عرضه اوراق مالی اسلامی (صکوک) آنها در بازار سرمایه را تدوین و ابلاغ کند.
ح- درآمد ارائهدهندگان خدمات فضای مجازی خارجی که از محل فعالیت در ایران منفعت مالی کسب میکنند مشمول مالیات است. آییننامه اجرایی مربوطه ظرف مدت شش ماه از تاریخ ابلاغ این قانون توسط وزارت امور اقتصادی و دارایی با همکاری مرکز ملی فضای مجازی و وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات تدوین شده و به تصویب هیات وزیران میرسد.
تبصره- شمول تکالیف مقرر در این ماده به دستگاههای زیر نظر مقام معظم رهبری منوط به اذن ایشان است.
فصل چهارم: گذرگاه مرزی
ماده ۹- کارگروه مدیریت گذرگاه مرزی متشکل از رئیس مرکز ملی فضای مجازی بعنوان رئیس کارگروه و نمایندگان دادستان کل کشور، وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، سازمان پدافند غیر عامل، وزارت اطلاعات، نیروی انتظامی، ستاد کل نیروهای مسلح و سازمان اطلاعات سپاه ایجاد میشود تا نسبت به امنیت ارتباطات و اطلاعات و مدیریت ترافیک ورودی و خروجی کشور در گذرگاههای مرزی تصمیمات لازم را اتخاذ نماید.
ماده ۱۰ - نظام دسترسی، تکالیف و صلاحیتهای دستگاههای مرتبط در گذرگاههای مرزی و آئین نامههای لازم برای اجرای مصوبات کارگروه، مبتنی بر سیاستهای مصوب شورای عالی فضای مجازی به پیشنهاد ستاد کل نیروهای مسلح با هماهنگی کارگروه ظرف مدت سه ماه به تصویب کمیسیون عالی خواهد رسید. مسئولیت کلان اعمال مصوبات کارگروه مدیریت گذرگاه مرزی، ایجاد هماهنگیهای لازم بین دستگاههای مرتبط در اجرای مصوبات مزبور و نظارت بر حسن اجرای آنها به عهده مرکز ملی است و دستگاههای مرتبط موظفند در اجرای مصوبات کارگروه در هماهنگی کامل با ستاد کل بر اساس نظام و آئین نامه مذکور عمل نمایند.
تبصره ۱- تعیین مصادیق محتوای مجرمانه و خدمات غیرمجاز فضای مجازی خارج از محدوده این ماده است.
تبصره ۲- امور فنی و اجرایی مربوط به گذرگاههای مرزی از قبیل راه اندازی، نگهداری، ایجاد دسترسی، توسعه و ارتقاء بر عهده وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات است.
تبصره ۳- ایجاد، نگهداری و بهرهبرداری از گذرگاههای مرزی توسط بخش خصوصی و غیر دولتی بعد از لازم الاجرا شدن این قانون ممنوع است و هر گونه تخلف از آن در حکم تصرف در اموال دولتی است. کارگروه مدیریت گذرگاه مرزی موظف است ظرف مدت شش ماه بعد از لازم الاجرا شدن این قانون نسبت به انتقال دسترسیهای بخش خصوصی به بخش دولتی که پیش از تصویب و لازم الاجرا شدن قانون وجود داشته اقدام کند.
ماده ۱۱- در راستای حفظ حقوق کاربران و حریم خصوصی آنان اعمال موضوع اصل ۲۵ قانون اساسی توسط دستگاههای مجری در فضای مجازی و گذرگاههای مرزی صرفاً با دستور قضایی و بر اساس رویه قانونی تحت نظر کمیتهای با مسئولیت قوه قضاییه امکان پذیر است.
تبصره- ترکیب و شرح وظایف کمیته مزبور به پیشنهاد رئیس قوه قضائیه به تصویب شورا خواهد رسید.
فصل پنجم: حمایت از ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی
ماده ۱۲- درآمدهای حاصل از اجرای فصل هفتم این قانون و بیست درصد (۲۰٪) وجوه حاصل از درآمدهای موضوع ماده واحده قانون «اجازه تعیین و وصول حق امتیاز فعالیت بخش غیردولتی در زمینه پست و مخابرات»، مصوب ۱۳۹۲ و بخشی از درآمدهای حاصل از تعرفه مصوب فروش واردات پهنای باند بین الملل با تصویب کمیسیون عالی و ابلاغ رئیس مرکز ملی فضای مجازی، در حساب ردیف مستقل بودجه سنواتی سالیانه کل کشور و بصورت صد درصد تخصیص یافته به نام مرکز ملی فضای مجازی و نزد خزانه داری کل کشور واریز و با پیشنهاد رئیس مرکز ملی فضای مجازی و تصویب کمیسیون در موارد زیر هزینه میگردد:
الف- ایجاد و توسعه خدمات شبکه ملی اطلاعات در مقیاس منطقهای و بین المللی
ب- حمایت از برنامههای تبلیغاتی و بازاریابی خدمات شبکه ملی منتخب کمیسیون عالی در داخل و خارج از کشور
پ- حمایت از توسعه ابزارهای سالمسازی و فناوریهای تنظیم گری
ت- حمایت از راهکارهای پیشگیری از جرم در فضای مجازی
ث- توسعه فناوریهای نوین مرتبط با خدمات شبکه ملی بویژه هوش مصنوعی، یادگیری ماشینی، زنجیره بلوکی و اینترنت اشیاء
ج- پایش مدلهای تنظیمگری فضای مجازی و پژوهش در مورد حکمرانی بومی فضای مجازی
چ- تحقق اهداف مندرج در ماده ۴ این قانون به پیشنهاد تنظیم گران
تبصره- دستورالعمل مربوط به این ماده ظرف مدت شش ماه از تاریخ ابلاغ این قانون به پیشنهاد وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات به تصویب کمیسیون عالی میرسد.
ماده ۱۳- خدمات شبکه ملی و خدمات فضای مجازی که به تشخیص کمیسیون عالی بر مبنای فناوری بومی ایجاد شدهاند و درآمد سالیانه آنها بر مبنای اظهارنامه مالیاتی کمتر از سقف مصوب کمیسیون عالی باشند، مشمول حمایتهای مندرج در قانون حمایت از شرکتها و مؤسسات دانشبنیان و تجاری سازی نوآوریها و اختراعات مصوب ۱۳۸۹/۸/۵ با اصلاحات و الحاقات بعدی، قانون رفع موانع تولید رقابت پذیر و ارتقای نظام مالی کشور مصوب ۱۳۹۴/۲/۱ با اصلاحات و الحاقات بعدی و قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی مصوب ۱۳۹۸/۲/۱۵ میشوند. تعیین نوع دانش بنیان براساس قوانین مربوط بوده و توسط معاونت علمی و فناوری ریاستجمهوری اعلام میشود.
تبصره - کمیسیون عالی ضمن انتشارعمومی دستورالعمل حمایت، گزارش عملکرد حمایتهای موضوع ماده ۱۲ را هر سه ماه یکبار به اطلاع عموم میرساند.
ماده ۱۴– دستورالعمل اجرائی پرداخت حق السهم ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی داخلی و تولید کنندگان محتوای داخلی در آنها از محل وجوه حاصل از فروش ترافیک ظرف سه ماه از تاریخ ابلاغ این قانون در چارچوب مصوبات کمیسیون عالی، توسط کمیسیون تنظیم مقررات ارتباطات تصویب و ابلاغ میشود.
تبصره - هرگونه محتوای خارجی بهجز محتواهای علمی که به پیشنهاد تنظیمگر مربوط به تائید کمیسیون عالی میرسد و هرگونه محتوای داخلی مغایر با موازین شرعی و قوانین و مقررات کشور مانند فیلم، پویانمایی و سریال، مشمول حمایتهای این ماده نخواهد شد. محتوای غیر ایرانی که بصورت اشتقاقی یا سایر شقوق متضمن مالکیت فکری نظیر دوبله یا موسیقی و موارد مشابه، که بر اساس قانون قابلیت حمایت از منظر مالکیت فکری را داشته باشند، متناسب با حقوق مالکیت فکری مترتب بر آنها با نظر کمیسیون عالی از شمول این تبصره خارج هستند.
فصل ششم: حمایت از حقوق کاربران
ماده ۱۵- تضمین حقوق کاربران توسط ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی در موارد ذیل الزامی است:
الف- حفاظت از حریم خصوصی کاربران و جلوگیری از دسترسی غیرمجاز به دادههای آنها
ب- احراز هویت معتبر کاربران و حفظ اطلاعات آنها مطابق قوانین موضوعه و سند هویت معتبر مصوب شورای عالی فضای مجازی
پ- عدم انتقال دادههای مرتبط با هویت کاربران ایرانی به خارج از کشور
تبصره- مصادیق دادههای مذکور به تصویب کمیسیون عالی میرسد.
ت- ذخیرهسازی و پردازش دادههای کاربران ایرانی مطابق مصوبات شورا و ضوابط و مقررات مربوط
ث- ارائه خدمات متناسب با نیاز کاربران ویژه از جمله کودکان، نوجوانان و توانیابان بر اساس سند صیانت از کودکان و نوجوانان در فضای مجازی و دیگر مصوبات شورا
ج- عدم حذف حساب کاربران و محتوای مجاز مگر به درخواست مالک آن
چ- رعایت مواد ۵۸ تا ۶۰ قانون تجارت الکترونیکی مصوب ۱۷/۱۰/۱۳۸۲ با اصلاحات و الحاقات بعدی و عدم درخواست اجازه دسترسی مغایر با این مواد از کاربران
تبصره- در خصوص خدمات چندگانه، عدم ارائه دادههای ضروری مربوط به یک خدمت توسط کاربر نباید موجب قطع کلی خدمات فضای مجازی موردنیاز وی شود.
ح- رعایت الزامات سالمسازی وفق مواد ۷۴۹ تا ۷۵۱ قانون مجازات اسلامی مصوب۱۳۹۲ و اصلاحات بعدی آن و الزامات امنیتی و پدافند غیرعامل ابلاغی تنظیمگران
خ- رعایت دستورالعمل پیشگیری، شناسایی و مقابله با جرم در خدمات فضای مجازی
تبصره – دستورالعمل پیشگیری، شناسایی و مقابله با جرائم در خدمات فضای مجازی توسط دادستانی کل کشور با همکاری وزارت دادگستری، مرکز ملی فضای مجازی و معاونت پیشگیری از وقوع جرم قوه قضائیه ظرف مدت سه ماه از تاریخ ابلاغ این قانون تهیه میشود و به تصویب رئیس قوه قضائیه میرسد.
د- حمایت از حق مالکیت بر شناسه کاربری وفق قانون ثبت اختراعات، طرحهای صنعتی و علائم تجاری مصوب ۱۳۸۶ و اصلاحات بعدی آن
تبصره- دستورالعمل مربوط به این بند توسط کمیسیون عالی تصویب و ابلاغ خواهد شد.
ماده ۱۶- ارائهدهندگان خدمات فضای مجازی به منظور سالمسازی محتوای فضای عمومی خدمات فضای مجازی، موظفاند رأساً مطابق فهرست و ضوابط اعلامی کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه، حداکثر ظرف مدت ۱۲ ساعت محتوای مجرمانه مزبور را پالایش و گزارش مربوط را به دبیرخانه کارگروه مذکور ارسال نمایند.
تبصره ۱- منظور از محتوای فضای عمومی آن بخشی از محتواهای خدمات فضای مجازی است که دسترسی به آن نیاز به اخذ اجازه از کاربر ارائه دهنده محتوا ندارد.
تبصره ۲- پالایش محتوا به دستور کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه و مقامات قضایی بلافاصله لازم الاجرا است.
ماده ۱۷- ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی در صورت انجام تعهدات مندرج در مواد ۱۵ و ۱۶ این قانون، مصوبات ابلاغی تنظیمگر و موارد ذیل نسبت به عملکرد کاربران مسئولیت کیفری ندارند:
الف) اجرای دستورها و احکام صادره از سوی مقامات صلاحیتدار قانونی براساس مجوز قضایی
ب) نگهداری و ارائه ادله الکترونیکی به مراجع ذیربط بر اساس مقررات ناظر به جمعآوری و استنادپذیری ادله الکترونیکی موضوع قانون آئین دادرسی کیفری
فصل هفتم: ضمانت اجرا
ماده ۱۸- به موجب این قانون کلیه مصوبات نهادهای تنظیمگر لازمالاجراست. هرگونه تخلف ارائهدهندگان خدمات فضای مجازی از مصوبات تنظیمگران با ضمانتهای اجرای زیر به ترتیب، با رعایت اولویت همراه خواهد بود:
الف- اعلام عمومی تخلف انجام گرفته
ب- محدودیت در جذب کاربر جدید در بازه زمانی پنج روز تا سه ماه
پ- جریمه نقدی از یک درصد (۱%) تا ده درصد (۱۰%) درآمد سالیانه و در صورت عدم تکافوی آن، جریمه نقدی از یک برابر تا هزار برابر سقف نصاب معاملات متوسط
ت- محرومیت از عرضه و فعالیت خدمات از طریق کاهش مدت اعتبار یا تعلیق یا لغو یا عدم تمدید مجوز
ث- محرومیت از حمایتهای موضوع این قانون و سایر قوانین مصوب مجلس یا مصوب شورا
ج- محدودیت در کلیه انواع تبلیغات
چ- اعمال تعرفه ترجیحی
ح- اعمال خط مشی ترافیکی
تبصره۱- جریمه نقدی موضوع بند «پ» به پیشنهاد مرکز ملی فضای مجازی مطابق ماده ۲۷ قانون مجازات اسلامی و تصویب هیات وزیران قابل تغییر است.
تبصره۲- ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی، موظفند ظرف مدتی که کمیسیون عالی پس از ابلاغ این قانون تعیین میکند، نسبت به اجرای مقررات تنظیمگران اقدام کنند. کمیسیون عالی موظف است به منظور تحقق این امر با استفاده از ابزارهای این ماده نسبت به ترغیب ارائه دهندگان خدمات فضای مجازی به انجام تعهدات مذکور اقدام کند.
تبصره۳- در اعمال تعرفه ترجیحی و اعمال خط مشی ترافیک حد نصاب مصوب کمیسیون عالی ملاک عمل قرار خواهد گرفت.
تبصره ۴- آیین نامه اجرایی نحوه رسیدگی به تخلفات ظرف مدت سه ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون توسط وزارت دادگستری با همکاری مرکز ملی فضای مجازی، وزارت ارتباطات و دادستانی کل کشور تهیه و به تصویب هیات وزیران میرسد.
ماده ۱۹- متخلف از تکالیف مقرر در مواد ۱۵، ۱۶ و ۱۷ این قانون به یک یا چند مورد از مجازاتهای مقرر در ماده ۱۸ محکوم میشوند.
ماده ۲۰- هرگونه فعالیت تجاری در زمینه تولید، توزیع، تکثیر و عرضه غیرمجاز نرمافزارها یا ابزارهای دسترسی بدون پالایش (نظیر ویپیان و فیلترشکن) ممنوع بوده و مرتکب، به حبس و جزای نقدی درجه شش محکوم میشود. انتشار عمده این گونه نرمافزارها یا ابزارها ولو به قصد غیرتجاری نیز مشمول این ماده است. کمیسیون عالی مصادیق «انتشار عمده» را تعیین و اعلام خواهد نمود. وزارت ارتباطات مکلف است بطور مستمر و موثر این نرمافزارها را شناسایی و غیرقابل استفاده نماید.
تبصره- چنانچه مرتکب از این بابت وجهی تحصیل کرده باشد علاوه بر مجازات مقرر در این ماده به ضبط عوائد حاصل از جرم محکوم و چنانچه این جرم را بهعنوان حرفه خود انتخاب کرده باشند به جزای نقدی یک تا دو برابر مال تحصیل شده محکوم خواهد شد.
ماده ۲۱- هر شخص حقیقی یا حقوقی که به طور غیر مجاز کلاندادهها و دادههای حساس و حیاتی خدمات فضای مجازی را تحصیل، شنود، سرقت یا تخریب کند یا این دادهها را در دسترس اشخاص غیر مجاز قرار دهد، علاوه بر جبران خسارت وارده به حبس درجه ۵ و یکی دیگر از مجازاتهای همان درجه محکوم میشود و چنانچه این دادهها متعلق به بیش از یک درصد ازکاربران فضای مجازی کشور باشد مجازات مرتکب یک درجه تشدید میشود.
تبصره- چنانچه اشخاصی که مسئول حفاظت از دادههای مذکور بوده یا دادهها یا سامانههای مرتبط با آنها را در اختیار دارند، بر اثر بیاحتیاطی، بیمبالاتی یا عدم رعایت تدابیر امنیتی ابلاغی مرکز ملی فضای مجازی، موجب دسترسی اشخاص فاقد صلاحیت به دادههای مذکور شوند، به حبس یا جزای نقدی درجه ۶ و شش ماه تا دو سال محرومیت از اشتغال به امور مربوطه محکوم میشوند.
ماده ۲۲- مستنکف از اجرای مفاد ماده ۸ این قانون، مصوبات شورا و کمیسیون عالی به یک تا پنج سال انفصال از خدمات دولتی و عمومی محکوم میشود.
تبصره- دادگاه میتواند در صورت احراز موانع قانونی و اجرایی غیر قابل اجتناب با اخذ نظر کارشناسی کمیسیون مرتکب را از کیفر معاف نماید.»
قرار است پیشنویس طرح جدیدی به نام «نظامبخشی فضای مجازی» در کمیته هنر، رسانه و فضای مجازی مجلس به ریاست «حمید رسایی» بررسی شود.
کد خبر: ۳۸۷۹۵۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۷/۲۸
غلامرضا نوری عضو کمیسیون مشترک بررسی طرح صیانت گفت: تمامی طرحها و لوایح که مجلس بررسی آن را شروع نکرده و یا بررسی آن نیمه تمام باقی مانده باشد، به دوره بعدی منتقل نمیشود و منتفی است.
کد خبر: ۳۷۰۷۵۵ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۳/۰۴
«تجربه ثابت کرده که محدودیتهایی که روی دسترسی مردم در فضای مجازی بوده نتیجه عکس داشته است. فقط کسانی از این طرح بهره خواهند برد که با مافیای فیلترینگ و گردش مالی ۴۷ هزار میلیارد تومانی فیلترشکنها در ارتباط هستند.»
کد خبر: ۳۶۹۷۶۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۴
معین الدین سعیدی:
معین الدین سعیدی نماینده مجلس گفت: «تجربه ثابت کرده که محدودیتهایی که روی دسترسی مردم در فضای مجازی بوده نتیجه عکس داشته است. فقط کسانی از این طرح بهره خواهند برد که با مافیای فیلترینگ و گردش مالی ۴۷ هزار میلیارد تومانی فیلترشکنها در ارتباط هستند.»
کد خبر: ۳۶۹۷۵۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۴
«طرح تنظیم مقررات خدمات فضای مجازی موسوم به طرح صیانت هم در این مجلس پیگیری شد؛ در کشور ما رهاشدگی عرصه فضای مجازی مشکلاتی را در پی داشته است و باید این فضا ساماندهی شود. طرح «صیانت» منتظر ۱۰ دقیقه وقت مجلس است که هیات رئیسه باید در دستور بیاورد و قائله تمام شود، ولی این اتفاق نمیافتد.»
کد خبر: ۳۶۹۷۳۷ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۴
براساس دستور کار اعلامی برای صحن علنی مجلس در هفته جاری «طرح صیانت از حقوق کاربران فضای مجازی» بار دیگر در دستورکار صحن مجلس قرار گرفت.
کد خبر: ۳۶۹۵۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۲۲
نماینده تهران در مجلس گفت: متاسفانه از طریق فضای مجازی خسارات زیادی به جامعه وارد میشود که به دلیل بیقانونی حاکم بر فضای مجازی امکان رسیدگی به آنها وجود ندارد؛ حیف شد که قانون صیانت از کاربران فضای مجازی در مجلس یازدهم متوقف ماند.
کد خبر: ۳۶۹۰۵۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۱۷
رشیدی کوچی، عضو کمیسیون امور داخلی کشور و شوراها گفت: احتمال دارد طرح صیانت از اینترنت هفته دیگر به صحن مجلس خواهد آمد.
کد خبر: ۳۶۸۳۹۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۳/۰۲/۰۹
حسن نوروزی، عضو هیئت رئیسه کمیسیون حقوقی و قضائی مجلس در «کافه خبر» خبرگزاری خبرآنلاین و در جریان مناظره با غلامرضا نوری قزلجه، رئیس فراکسیون مستقلین مجلس شورای اسلامی درباره علت بررسی نشدن طرح صیانت در صحن علنی مجلس میگوید اگر از اول میدانستیم چنین هجمهای ایجاد میشود از روز اول میگفتیم در صحن مطرح شود.
کد خبر: ۳۵۷۸۱۸ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۱۰/۰۶
لایحه برنامه هفتم توسعه مادهای را ارائه داده که بر اساس آن تمام پایگاههای دارای داده، به صورت برخط موظف به ارسال اطلاعات کاربران ایرانی به سامانه رصد سبک زندگی مردم میشوند. به عبارتی با تصویب این لایحه، همه اطلاعات کابران ایرانی در سامانهای زیر ذرهبین میرود و کنترل میشود.
کد خبر: ۳۴۱۹۱۶ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۴/۱۰
با ورق زدن دفتر سال ۱۴۰۱ می توان از محدودیتها در دسترسی به اینترنت به عنوان یکی از چالش برانگیزترین موضوعات این سال یاد کرد؛ چالشی که بر زندگی های فردی و جمعی تاثیرگذار بود و حتی بخشی از کسب وکارها را تحت تاثیر قرار داد.
کد خبر: ۳۳۳۸۱۴ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۱۰
جماران نوشت: «طرح صیانت» و «طرح حجاب و عفاف» دغدغه اصلی طیفی از نمایندگان مجلس شده است که با اندک موشکافی میتوان خط و ربط سیاسی آنها به «نواصولگرایان» و طیف تندرو یا همان «جبهه پایداری» را ردیابی کرد.
کد خبر: ۳۳۳۷۴۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۲/۰۱/۰۹
معینالدین سعیدی نماینده مجلس گفت: مشکل این است که به بهانه شرایط کشور عملاً بخش و بخشهایی از این طرح اجرایی شده است و آنچه که مهم است، بر مبنای اصل نهم قانون اساسی تحت هیچ شرایطی نباید آزادیهای مشروع مردم حتی به بهانه حفظ امنیت و تمامیت ارضی محدود شود.
کد خبر: ۳۳۳۳۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۲/۲۸
غلامرضا نوریقزلجه:
نوریقزلجه از مخالفان طرح صیانت میگوید تکلیف این طرح بستگی به فشارها و توصیههای بیرونی دارد؛ اینکه فشار کدام سمت پر زورتر باشد، میتواند تکلیف طرح را مشخص کند.
کد خبر: ۳۳۳۱۰۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۲/۲۵
انگار «صیانتچیها» به دنبال آن هستند که بی سر و صدا طرح موسوم به صیانت را در همان کمیسیون مشترک جمع کنند و با سرعت زیاد به شورای نگهبان بفرستند.
کد خبر: ۳۳۰۲۴۳ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۱/۱۸
براساس گفتههای نوری قزلجه محتوای طرح صیانت در حال اجرا در کشور است، اما مهم این است که بدون مجوز مجلس است، اما گویی برخی اصرار دارند این مسائل را به صورت قانونی در بیاورند. اصراری که حالا از جانب چهره شاخص جبهه پایداری شنیده میشود.
کد خبر: ۳۲۹۹۲۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۱/۱۳
محمودزاده، صراحتا طرح صیانت را محدودسازی فضای مجازی نام میبرد و میگوید: چه ضرورتی دارد در زمانیکه مردم کشور تحت فشارهای شدید اقتصادی هستند و بیشتر کسب و کارها تعطیل هستند، بیایند فضای مجازی را محدود کنید؟
کد خبر: ۳۲۸۹۹۹ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۱/۰۱
نادری، عضو هیات رییسه مجلس:
احمد نادری، عضو هیات رییسه مجلس میگوید: چیزی به اسم طرح صیانت از فضای مجازی در مجلس وجود ندارد؛ با توجه به اختلاف نظر در مجلس ترجیح داده شد که این طرح کنار گذاشته شود لذا به شورای عالی فضای مجازی ارجاع داده شد. بخشهایی از این طرح در این شورا به تصویب رسید و قاعدتا وارد مرحله اجرا میشود.
کد خبر: ۳۲۸۴۷۲ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۱۰/۲۴
نماینده ملایر در گفتوگو با رویداد۲۴:
احد آزادیخواه میگوید: هنوز استفاده از فیلترشکن و شبکههای اجتماعی فیلترشده در کشور ما، مصداق مجرمانه نیست؛ بنابراین خیلی از شهروندان ما از آنها استفاده میکنند که از این خیلیها، برخی هم، مسئولان کشورند.
کد خبر: ۳۲۳۸۸۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۸/۳۰
علیاصغر عنابستانی در گفتوگو با رویداد۲۴:
علیاصغر عنابستانی نماینده سبزوار در توضیح فیلترینگ شبکههای اجتماعی میگوید: اینستاگرام ۵۰ درصد از پهنای باند کشور را میبلعد و باید چهارچوب ما را بپذیرد. اکنون که اینستاگرام در ایران فیلتر شده، پیام برای ما فرستادهاند که شرایط شما چیست؟
کد خبر: ۳۲۳۱۶۰ تاریخ انتشار : ۱۴۰۱/۰۸/۲۷